Güneş Yanığına Ne İyi Gelir? Doğal Çözüm Önerileri

Hepimizin hayalini kurduğu ilk şey şüphesiz ki güneşin tadını çıkarıp incecik kumlara uzanacağımız, uzun, gürültüden ve stresten uzak, sadece kuş seslerinin kulağımızı doldurduğu bir tatildir. İster yoğun bir iş hayatının tam göbeğinde olup stres dolu haftalar geçirelim, ister evde kalarak çocuklarla beraber evin sorumluluğunu tek başımıza üstlenelim aralıksız geçen haftalar sinirleri gererek tatili en büyük ihtiyaç haline getirir.




Tatil tatil diye inlemenin ardından çoğu zaman ulaştığımız tatil hayalini biraz (sadece biraz!) abartırız. Söz konusu ne olursa olsun bu böyledir. Deniz ve havuz aşıkları ise küçük birer ıstakoz olana kadar güneşin altında kalmayı tatile bir borç bilir. Hal böyle olunca cilt yüzeyinde oluşan güneş yanıkları kaçınılmazdır.

Güneş Yanığı Nedir?

Cildin uzun süre güneş ışığına maruz kalarak hassaslaşması sonucunda oluşan kızarıklıklara, kızarıklıklara ek olarak soyulmalara ya da su toplamalarının geneline “güneş yanıkları” adı verilir (1). Bu durum, tatil bölgesine gidildiğinde özellikle ilk gün dikkat edilmeyip güneşin altında fazla kalınca herkesin başına gelebilecek bir durumdur. Güneş yanıkları farklı derecelerde değerlendirilir (2).

Basit düzeydeki güneş yanıkları: Bu yanık türünün diğer adı “birinci dereceli güneş yanıkları”dır. Güneşte fazla kalma sonucunda cilt yüzeyinde oluşan kızarıklık ve yanma hissidir. Bunun dışında herhangi bir belirtisi yoktur. Güneş kremi sürmeden özellikle öğlen saati güneş ışınlarının dik geldiği zamanlarda güneşe maruz kalan herkesin başına gelebilecek basit yanık türüdür (3). Tavsiye edilen jel ya da kremlerle tedavi kısa sürede olumlu sonuç verecektir. Alınacak en basit önlem güneşte kalma zamanını iyi ayarlamak ve mutlaka koruma faktörlü güneş kremi kullanmaktır.

İleri derece güneş yanıkları: Bu yanık türünün diğer adı ise “ikinci dereceli güneş yanıkları”dır. Güneşin yakıcı etkisini erken fark edip basit düzeyde güneş yanığıyla durumu kurtarabiliriz. Ancak durumu fark etmeyip güneşin dik ışınlarına uzun süre maruz kalırsak hele de güneşin altında uykuya dalmışsak ileri derece güneş yanığı kaçınılmaz olur.

Bu türdeki güneş yanıklarında deri su toplamaya başlar ve kabarır. Cildin su toplaması iltihaplandığının göstergesidir. Bu durum ciddi acı hissettirir. Bırakın başka birinin dokunmasını yatağa yatıp uyumak bile ciddi işkenceye dönüşebilir. İkinci dereceli yanıklarda tedavi süreci birinci derece yanıklara kıyasla daha uzun sürer.

Krem, jel gibi uygulamalar yanında artı önlemlerin alınması, duyulan acıyı hafifleteceği için önerilmektedir. Uygulanan kremler yeterince etkili değilse özellikle kortizon içeren kremler tavsiye edilir. Çünkü kortizon içerikli kremler ödemi dağıtma özelliğine sahiptir. Kortizon içerikli bir kremi eczaneden aldığınız doktor tavsiyeli merhemle karıştırmak ikinci dereceli yanıklarda iyileştirmeyi hızlandırıcı etkiye sahiptir.

Bunlara ek olarak ağrı kesiciler alınarak özellikle gece uykularını kaliteli hale getirilebilir (4). Ancak ağrı kesici kullanımında hasta kafasına göre hareket etmemeli, bir doktora ya da en azından bir eczaneye danışarak ilaç kullanmalıdır. Muayene esnasında kronik bir hastalığınızı varsa bunu dile getirmek de sağlığınız açısından önemli bir ayrıntıdır. Bu sayede sizin için yan etkileri olabilecek ilaçları kullanmamış olursunuz.



Güneş Yanıklarının Cilt İçin Zararları Nelerdir?

Güneşte fazla kalmak sonucunda cildin hassasiyet kazanarak kızarması ya da soyulmasının cilt için ciddi zararları bulunuyor. Özellikle ozon tabakasının delinerek etkisini kaybetmesiyle bu sorun daha da büyümüştür. Bildiğiniz gibi ozon tabakası güneş ışığının zararlarını filtresinden geçirerek süzüyor ve olumsuzluklarını ortadan kaldırıyordu (5). Ancak günümüzde filtreleme özelliğini büyük ölçüde kaybetmiş durumda.

Ultraviyole A ve C, doğrudan insan cildinin altına ulaşabilme özelliğine sahiptir. Yani ciddi güneş yanıklarında bu bölgede hasara neden oluyor. Uzun yıllar sonra cilt üzerinde oluşacak bir benin tetikleyicisi olma özelliğine sahiptir.

Unutulmamalıdır ki güneş yanıklarında etkin olan ultraviyoledir ve ultraviyolenin en büyük etkisi cilt kanserine çanak tutmasıdır (6). Bu anlamda koruma faktörlü güneş kremi kullanmanın önemi daha da ön plana çıkmaktadır.

Güneş kremleri güneşe çıkmadan en az 20 dakika önce cilde sürülmeli, sürme sırasında kremin cildin güneşle temas eden her noktasına uygulanmasına dikkat edilmelidir. Güneşte kalma süresinin uzaması durumunda koruma faktörlü krem sık sık yenilenmelidir (7). Güneş yanıkları her durumda ciddiye alınmalı, gereken önlemler hiçbir zaman atlanmamalıdır.

Güneş Yanıklarına Neler İyi Gelir?

Aloe Vera

Güneş yanığını rahatlatan en etkili bitkilerden biri aloe veradır. Bunu ister herhangi bir krem içinde uygulayın, isterseniz rahatlatıcı jellerden tercih edin kesinlikle etkili olduğunu görürsünüz. Aloe verayı cildinize sürer sürmez cildinizi rahatlattığını, oluşmuş gerginliği dağıttığını fark edeceksiniz. Güneş yanığını yoğun olarak hissettiğiniz bölgelere aloe vera katkılı ürünü parmak uçlarınızla uygulayın. Ancak fazla bastırmamaya çalışın. Cildiniz kısa sürede aloe vera sayesinde gevşeyecek ve nem kazanacaktır (8).

Zeytinyağı

Güneş yanıkları cildi hassaslaştırır, bunun yanında gerilmesine neden olur. Gerginlik oldukça rahatsızlık verir. Sizin yapacağınız en iyi şey cildin gerginliğini azaltarak rahatlamasını sağlamaktır. Bu rahatlamayı sağlamak için kullanabileceğiniz en doğal ürünlerden biri zeytinyağıdır (9).

Zeytinyağını cildinize uygulamak için şu yöntemi kullanın: Cildinizin gergin hissettiğiniz bölgelerine zeytinyağını sürün. Daha sonra cildin zeytinyağını rahatça emmesi için bir havluyu ısıtarak cildinizin üzerine koyun ve havlunun soğumasını bekleyin. Havlu soğuduktan sonra havluyu alarak cildinizi ılık suyla temizleyebilirsiniz.

Not: Kaliteli zeytinyağında aranan özellik, içindeki asit oranının düşük olmasıdır.

Siyah Poşet Çay

Güneş yanığını hissettiğiniz bölgelere kullanılmış siyah çay poşetlerini koyarak cildin rahatlamasını sağlayabilirsiniz. Bunu gün içinde poşetleri değiştirerek devamlı uygulayabilirsiniz. Cildinizdeki yanma hissi azalacağından sizin için kısa süreli ama etkili bir çözüm olacaktır (10). Ancak hatırlatmakta fayda var siyah çay poşeti uygulaması iyileştirmeye yönelik bir uygulama olmaktan çok rahatlatmaya yöneliktir.

Yulaf Ezmesi

Yulaf ezmesi uygulaması cildin serinleyerek acı hissinin azalmasını sağlar. Bu nedenle özellikle basit güneş yanıklarında sıkça kullanılan bir yöntem olarak bilinir. Güneş yanığı tedavisinde yulaf ezmesini kullanmak için yarım su bardağı yulaf ezmesini 1 su bardağı kaynar suyla karıştırın. Sonra bu karışımın soğumasını bekleyin. Soğuyan yulaf ezmesi su karışımını cildinizdeki yanık hissinin yoğun olduğu bölgelere uygulayın. Uygulamayı yaparken dairesel hareketlerle ve nazikçe davranın. Bu karışımı cildinizi üzerinde 10 dakika kadar bekletin, daha sonra ılık suyla cildinizi temizleyin.

Yoğurt

Yoğurt, güneş yanıklarında eskilerden beri kullanılan ve etkili olduğu bilinen bir yöntemdir. Özellikle soğuk şekilde uygulanması cildi ferahlatarak rahatlık hissi verir. Yoğurdun ciddi anlamda etkisi görmek istiyorsanız yağsız yoğurt tercih edin ve yoğurdu uygulama öncesinde 5 dakika kadar buzdolabının buzluk bölümünde bekletin (11). Yoğurdu yanma hissi duyduğunuz yerlere sürdükten sonra 10 dakika bekletin daha sonra ılık suyla temizleyebilirsiniz.

Not: Aynı uygulamayı soğuk sütle de yapabilirsiniz.

Elma Sirkesi

Elma sirkesinin güneş yanıklarına iyi geldiği bilinmektedir. Cildi ferahlatır, ayı zamanda antiseptik bir özellik göstermesinden ötürü güneş yanıklarını iyileştirici özelliğe sahiptir (12). Ancak elma sirkesini cildinize direkt uygulamak doğru değildir.

Bunun yerine küveti ılık suyla doldurduktan sonra suyun içine bir fincan kadar elma sirkesi ekleyin. Küvetin içinde 20 dakika bekleyin. Bu sayede hem vücudunuz suyun etkisiyle dinlenecek hem de elma sirkesinin iyileştirici etkisiyle hızlı bir iyileşme süreci

Bahsettiğimiz bu uygulamaların dışında alacağınız küçük önlemler de güneş yanıklarına iyi gelecektir.

Güneş Yanığı ile İlgili Küçük Ama Etkili Önlemler

Bir süre güneşe çıkmamaya özen gösterin. Çünkü güneş, bu yanıkları daha da azdıracak, canınızı yakacaktır. Güneş ışınlarından uzak durmak yanıklarınıza iyi gelecektir. Sizin için en tehlikeli saatler 10.00 ile 16.00 arasıdır. Bu saatlerde kapalı yerlerde olmaya özen gösterin. Eğer güneşe çıkma zorunluluğunuz varsa mutlaka yüksek koruma faktörlü güneş kremleriyle korunun.

Güneş yanıklarınız iyileşene kadar bol kıyafetler giymeyi tercih edin. Bu sayede teninizde hissetmek zorunda kaldığınız kıyafetler canınızı yakmaz. Ayrıca seçtiğiniz kıyafetlerin kemerli, keskin askılı ya da sert dikişli olmamasına özen gösterin.

Cildinizdeki güneş yanıkları su toplamış durumdaysa suya batırılmış sünger sizi rahatlatmanın en kestirme yoludur. İyice soğuttuğunuz suya süngeri batırıp hassaslaşmış cildinizin üzerine koyun. Bu sayede kısa süreli rahatlamalar yaşarsınız.

Güneşin cildinize zarar verdiğini hisseder hissetmez kıyafetlerinizi ıslatarak giyerseniz kendinizi çok daha iyi hissedersiniz.

Güneş yanıkları, vücudunuzdaki suyun azalmasına neden olan bir durumdur. Vücudunuzun tekrar eski döngüsüne sahip olabilmek için bol su içmek önemli bir ayrıntıdır.

Bol su içmenin dışında sıvı alımı her durumda önemlidir. Limonlu su ve ayran bu gibi durumlarda tavsiye edilen içeceklerin başında gelir. Her 2 saatte bir birer bardak limonlu su ya da ayran daha zinde hissetmenize ve kısa sürede toparlanmanıza destek olur (13, 14, 15, 16).

Uyarı 1 : Güneş yanıklarında basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Ancak güneş yanıklarında kesinlikle aspirin içilmemelidir. Aspirinin bilindiği gibi kanı sulandırma, aynı zamanda kan akışını hızlandırma özelliği bulunmaktadır. Bahsettiğimiz bu özellikler güneş yanığı etkisiyle birleştiğinde insan vücudunda tehlikeli durumlar doğurabilir.
Uyarı 2 : Güneş yanıklarının iyileşme sürecinde hasta yoğun bir kaşıntıdan şikayet eder. Bu durumun açıklaması oldukça basittir. Deri kendini yenileyip ölü tabakasından kurtulurken bu kaşıntılar oluşur. Yani kısa süreli ve geçicidir. Ancak bu aşamada biraz sabırlı olunmalı ve kaşınan deri yüzeyi kesinlikle tırnaklarla kaşınmamalıdır. Çünkü kaşınma esnasında hem cilt tahriş olur hem de tırnaklarla o bölgeye mikrop taşınır.

Kaşınmayı önlemenin en basit yolu kortizon içerikli bir krem kullanmaktır. Kortizonun kaşıntıyı önleyici bir özelliği bulunmaktadır. Kortizonun etkisini azaltmak için bu kremi doktorunuzun önerdiği cilt merhemiyle karıştırabilirsiniz. Buna ek olarak isterseniz ağız yoluyla kaşıntıyı giderici ilaçlardan birini de tercih edebilirsiniz. Ancak kısa süreli bir durum olduğu için en iyisi ilaç kullanmamaktır.

Uyarı 3 : Güneş yanıklarının sonu soyulmayla tamamlanır. Bu durumu ortadan kaldırmaktan çok geciktirmekten söz edebiliriz. Güneşle temasın hemen sonrasında cildin çok iyi şekilde nemlendirilmesi soyulmayı geciktirip soyulma miktarını azaltmakla birlikte bu durumu tamamen ortadan kaldırmaz. Ancak kese soyulmayı önler düşüncesi tamamen yanlıştır. Hatta oldukça yaygın olan bu durum cildiniz için çok sakıncalıdır. Güneş yanığının oluşmasının ardından en az iki hafta geçmeden kesinlikle kese yapılmamalıdır. İki haftalık sürede cilt ilk gerginliği atlatmış olur ve artık kese için herhangi bir sorun oluşturmaz.

Soyulmayı engellemese de azaltan ve soyulma esnasında farklı cilt renklerinin oluşumunu engelleyen basit bir uygulama bulunuyor o da badem yağı sürmek. Badem yağını direkt sürebileceğiniz gibi badem yağı içeren solüsyonlar da tercih edebilirsiniz. Badem yağının içinde bulunan üre kaşıntıyı doğal olarak önleme özelliğine sahiptir. Vazelin, badem yağı ve gliserin üçlüsüyle de kaşıntıyı önleyebilirsiniz.

Bu kategorideki diğer yazılar:

, , , ,

Bu yazı için ilk yorumu yapan siz olun.

Bir Cevap Yazın